الاغانى و مقاتل الطالبيين « 1 » از او نقل كرده است . كتابى كه از وى در مآخذ ياد شده كتاب السقيفة و فدك است . اين كتاب در اختيار ابن ابى الحديد بوده و او به اين نكته تصريح كرده است . « 2 » اين كتاب همچنين در دست على بن عيسى اربلى ( م 692 ) بوده و در كشف الغمه از آن استفاده كرده است . « 3 » فقرات نقل شده از آن در شرح نهج البلاغه بسيار فراوان است . استاد محمد هادى امينى ، اين فقرات را گردآورى و كتاب السقيفة و فدك ابوبكر جوهرى را بازسازى كرده است . « 4 » از روايات كتاب ، چنين بر مىآيد كه وى جامع اخبار بوده و در اين جهت ، جانبدارى از فرقه‌اى خاص نكرده است . وى به هيچ روى در منابع ، به عنوان فردى شيعه معرفى نشده است . كتاب السقيفه و فدك ، حاوى روايات فراوانى از عمر بن شبه است . به نظر مىرسد اين اخبار از بخش مفقود كتاب تاريخ المدينة ابن شبه بوده كه اخبار سقيفه در آن بوده است . بدين ترتيب بخشى از قسمت مفقود تاريخ المدينة ابن شبه ، مىتواند بازسازى شود . نام ابوزيد عمر بن شبه در مدخل بسيارى از اسناد موجود در كتاب ديده مىشود . نيز رواياتى از غلابى در اين كتاب آمده كه آنها نيز بايد از آثار همو باشد كه خود از اخباريان برجسته است . قدامة بن جعفر ( م 337 ؟ ) قدامة بن جعفر بن قدامه از مورخان قرن چهارم هجرى است . ابن نديم نوشته است كه جدى وى نصرانى بود كه به دست المكتفى عباسى مسلمان شد . وى از بلغا و فصحا و فلاسفه و منطق دان است . برخى از كتابهاى او عبارتند از كتاب الخراج ، كتاب السياسه و . . . « 5 » مسعودى در مقدمهء مروج الذهب ، از وى ستايش شايسته‌اى كرده و نوشته است كه او خوش تأليف است و با عبارات كوتاه معانى بلندى را عرضه مىكند . براى نمونه ، به كتاب زهر الربيع و كتاب الخراج او نگاه كن تا درستى سخن ما را دريابى . « 6 » ياقوت كتاب زهر الربيع فى الاخبار او را به نقل از ابن نديم آورده ، اما در متن موجود الفهرست ، نام اين كتاب نيامده است . آگاهى چندانى از زندگى وى در دست نيست . ياقوت نوشته است كه وى كاتب

--> ( 1 ) . موارد نقل شده از ابوبكر جوهرى در مقاتل بسيار فراوان است . نك : فهرست اعلام مقاتل . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 16 ، ص 210 ( 3 ) . على بن عيسى اربلى و كتاب كشف الغمه ، ص 112 ( 4 ) . تهران ، مكتبة نينوى ، 1401 ( 5 ) . الفهرست ، ص 144 ( 6 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 24